Choroby metaboliczne

Cały kurs obejmuje łącznie 50 godzin lekcyjnych 45-minutowych materiałów dydaktycznych: 10 spotkań po 5 godzin

• 50 godzin lekcyjnych wykładów na żywo*

*zajęcia są nagrywane i udostępniane uczestnikom kursu.

Zajęcia odbywają się raz lub dwa razy w miesiącu, w soboty, a w przypadku dwudniowych spotkań również w niedziele, w godzinach 8:00–12:00 (z przerwą 10:00–10:15).

Obecność na zajęciach: nieobowiązkowa

HARMONOGRAM:

Planowane daty spotkań on-line mogą ulec zmianie. W przypadku zaistnienia okoliczności mogących mieć wpływ na harmonogram Kursu, Uczestnicy bezzwłocznie zostaną poinformowani przez Organizatora drogą mailową

Program kursu:

Poniżej przedstawiono ramowy zakres merytoryczny Kursu. Prowadzący zastrzega sobie prawo do modyfikacji kolejności, doboru i szczegółowości omawianych zagadnień — w zależności od potrzeb i pytań Uczestników oraz dostępnego czasu wykładowego. Konkretne surowce roślinne i preparaty omawiane są na bieżąco w trakcie wykładów.

1. Podstawy przemiany materii i regulacji metabolizmu

Wybrane zagadnienia, m.in.: metabolizm podstawowy i spoczynkowa przemiana materii; szlaki kataboliczne i anaboliczne; rola enzymów i koenzymów witaminowych; hormonalna regulacja metabolizmu (insulina, glukagon, hormony tarczycy, kortyzol); homeostaza energetyczna; pojęcie stresu metabolicznego, hiperkatabolizmu i stresu oksydacyjnego (wg koncepcji Hansa Selye, 1907–1982); rola wolnych rodników i układów antyoksydacyjnych.

2. Witaminy rozpuszczalne w wodzie — kompleks B i witamina C

Wybrane zagadnienia, m.in.: tiamina (witamina B1, thiamine), ryboflawina (B2, riboflavin), niacyna (B3, PP, niacin), kwas pantotenowy (B5, pantothenic acid), pirydoksyna (B6, pyridoxine), biotyna (B7/H, biotin), kwas foliowy (B9, folic acid), kobalamina (B12, cobalamin), kwas askorbinowy (witamina C, ascorbic acid); funkcje koenzymatyczne, objawy niedoborów (beri-beri, pelagra, szkorbut, niedokrwistości), zapotrzebowanie, źródła roślinne, dawki lecznicze i bezpieczeństwo.

3. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach — A, D, E, K

Wybrane zagadnienia, m.in.: retinol i karotenoidy (witamina A, retinol; β-carotene), kalcyferole (witamina D, cholecalciferol, ergocalciferol), tokoferole i tokotrienole (witamina E, tocopherols), filochinon i menachinony (witamina K, phylloquinone, menaquinones); znaczenie dla wzroku, kości, odporności, krzepnięcia i skóry; hiperwitaminozy i toksyczność; interakcje; źródła roślinne i zwierzęce.

4. Makroelementy w przemianie materii

Wybrane zagadnienia, m.in.: wapń (calcium, Ca), fosfor (phosphorus, P), magnez (magnesium, Mg), sód (sodium, Na), potas (potassium, K), siarka (sulphur, S), chlor (chlorine, Cl); gospodarka wodno-elektrolitowa i kwasowo-zasadowa; regulacja hormonalna gospodarki wapniowo-fosforanowej; objawy niedoborów i nadmiarów; źródła pokarmowe i roślinne; biochemiczne sole mineralne w ujęciu szkoły Gerharda Madausa (1890–1942).

5. Mikroelementy i ultraelementy (biopierwiastki śladowe)

Wybrane zagadnienia, m.in.: żelazo (iron, Fe), cynk (zinc, Zn), miedź (copper, Cu), mangan (manganese, Mn), selen (selenium, Se), jod (iodine, I), chrom (chromium, Cr), molibden (molybdenum, Mo), kobalt (cobalt, Co), krzem (silicon, Si), bor (boron, B), fluor (fluorine, F); rola w układach enzymatycznych i odporności; antagonizmy i synergizmy biopierwiastków; objawy niedoborów i toksyczność; biodostępność i źródła roślinne.

6. Mało znane witaminy i biopierwiastki. Historia odkryć

Wybrane zagadnienia, m.in.: związki witaminopodobne i mało znane: cholina (choline), inozytol (inositol), kwas para-aminobenzoesowy (PABA), karnityna (L-carnitine), kwas liponowy (alpha-lipoic acid), kwas orotowy (orotic acid, „witamina B13”), pangamian („B15”), koenzym Q10 (ubichinon, ubiquinone), witamina F (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe), bioflawonoidy („witamina P”), witamina U (S-metylometionina); ultraelementy o uznawanej i dyskutowanej roli: krzem (silicon, Si), bor (boron, B), wanad (vanadium, V), nikiel (nickel, Ni), cyna (tin, Sn), lit (lithium, Li), german (germanium, Ge), rubid, stront; historia odkryć — od Casimira Funka (1884–1967) i pojęcia „vitamine” (1912), przez prace Christiaana Eijkmana, Fredericka Gowlanda Hopkinsa, Alberta Szent-Györgyiego (izolacja witaminy C) i Adolfa Windausa (witamina D), po współczesną wiedzę o biopierwiastkach śladowych; ewolucja norm i nazewnictwa.

7. Witaminy i biopierwiastki w utrzymaniu urody — skóra, włosy, paznokcie

Wybrane zagadnienia, m.in.: rola cynku, miedzi, krzemu, siarki i selenu w kondycji skóry i jej wytworów; witaminy A, C, E, D oraz biotyny w pielęgnacji i regeneracji; kolagen i jego synteza zależna od witaminy C i miedzi; antyoksydanty roślinne w kosmetologii; łysienie, kruchość paznokci, trądzik i łojotok z perspektywy niedoborów; nutrikosmetyki i fitozwiązki o działaniu przeciwstarzeniowym; surowce roślinne wspomagające urodę.

8. Choroby z niedoboru witamin i biopierwiastków (awitaminozy, hipowitaminozy, niedobory mineralne)

Wybrane zagadnienia, m.in.: awitaminozy i hipowitaminozy — szkorbut (niedobór witaminy C), krzywica i osteomalacja (niedobór witaminy D), kurza ślepota i kseroftalmia (niedobór witaminy A), beri-beri (niedobór B1), pelagra (niedobór B3/PP), niedokrwistości megaloblastyczne (niedobór B9 i B12), skazy krwotoczne (niedobór witaminy K); niedobory biopierwiastków — niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedobory cynku, selenu, jodu (wole, niedoczynność tarczycy), magnezu (tężyczka) i wapnia, zaburzenia gospodarki sodowo-potasowej; przyczyny (dieta, zaburzenia wchłaniania, leki, zwiększone zapotrzebowanie); profilaktyka i korekta żywieniowa oraz fitoterapeutyczna.

9. Zaburzenia ze spichrzania i nadmiaru — oraz otyłość, cukrzyca i zespół metaboliczny

Wybrane zagadnienia, m.in.: zaburzenia ze spichrzania: nadmierne spichrzanie żelaza (hemochromatoza pierwotna i wtórna, syderozy), choroba Wilsona — nadmierne spichrzanie miedzi (pierścień Keysera-Fleischera, rola ceruloplazminy), hiperwitaminozy A i D; otyłość — patofizjologia, BMI i obwód talii, tkanka tłuszczowa jako narząd endokrynny (leptyna, adiponektyna), apetyt i sytość, rola błonnika i roślin pęczniejących; cukrzyca typu 1 i 2 — insulinooporność, hiperglikemia, powikłania, rośliny i fitozwiązki hipoglikemizujące (antidiabetica) i ich bezpieczeństwo; zespół metaboliczny — kryteria rozpoznania, ogniwa (otyłość brzuszna, dyslipidemia, nadciśnienie, hiperglikemia), całościowe podejście fitoterapeutyczne i dietetyczne; dyslipidemie i miażdżyca (hipolipaemica); dna moczanowa i przemiana puryn; porfirie.

10. Naturalne źródła, dawkowanie i praktyczna fitoterapia w zaburzeniach metabolicznych

Wybrane zagadnienia, m.in.: naturalne źródła witamin i biopierwiastków — żywność, surowce zielarskie oraz rośliny dziko rosnące szczególnie zasobne w składniki odżywcze (m.in. Urtica dioica L. — pokrzywa, Rosa canina L. — dzika róża, Hippophae rhamnoides L. — rokitnik, Taraxacum officinale F.H.Wigg. — mniszek, Rumex acetosa L. — szczaw, Plantago spp. — babka, Equisetum arvense L. — skrzyp jako źródło krzemu); zalecane dawki dzienne i normy spożycia wg instytucji i źródeł (m.in. EFSA, WHO/FAO, krajowe normy żywienia) oraz wg podręczników farmakologii i farmakopei — z rozróżnieniem zapotrzebowania, dawki leczniczej i bezpiecznego górnego poziomu; racjonalna suplementacja — formy chemiczne, biodostępność, interakcje witamin, minerałów i leków; preparaty witaminowo-mineralne dostępne na rynku (z producentem); receptura i posologia mieszanek; układanie indywidualnych schematów żywieniowo-fitoterapeutycznych; profilaktyka chorób metabolicznych i pielęgnacja urody od wewnątrz.