Edycja zakończona
Polskie rośliny w medycynie ekstremalnej i w okresie głodu
Organizator: Instytut Medycyny Klasztornej
Prowadzący kurs: dr n. biol. Henryk Różański
Kurs był realizowany w latach 2022–2023. Obecnie nie jest dostępny w ofercie.
O kursie
Kurs Polskie rośliny w medycynie ekstremalnej i w okresach głodu był poświęcony zagadnieniom szeroko rozumianej naturalnej medycyny ekstremalnej, ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania krajowych surowców roślinnych, mineralnych oraz wybranych surowców zwierzęcych w sytuacjach kryzysowych.
Celem kursu było przekazanie uczestnikom ugruntowanej wiedzy dotyczącej medycznych i żywieniowych aspektów funkcjonowania człowieka w warunkach ekstremalnych. Program obejmował zagadnienia związane z możliwością przetrwania i samopomocy w sytuacjach ograniczonego dostępu do żywności, leków, infrastruktury technicznej i opieki medycznej.
W trakcie zajęć omawiano potencjalne problemy zdrowotne i pokarmowe występujące m.in. w warunkach wojennych, podczas klęsk żywiołowych, długotrwałych przerw w dostawach energii i łączności, kryzysów gospodarczych, ekspedycji terenowych oraz innych sytuacji ograniczających dostęp do standardowych środków terapeutycznych i spożywczych.
Istotnym elementem programu było również omówienie metod samopomocy medycznej w warunkach braku dostępu do służb medycznych, a także sposobów pozyskiwania, przetwarzania i wykorzystywania surowców leczniczych oraz pokarmowych pochodzenia roślinnego i mineralnego. Szczególną uwagę poświęcono florze Polski oraz wybranym gatunkom grzybów, porostów i glonów występujących w Europie Środkowej.
Program kursu (zakres tematyczny)
W ramach zajęć poruszano m.in. następujące tematy:
Preparaty i przetwory z surowców naturalnych: podstawy pozyskiwania, przetwarzania, przechowywania i konserwowania surowców oraz produktów naturalnych
Receptura i podstawy dawkowania preparatów stosowanych w warunkach ograniczonego dostępu do gotowych środków
Polskie rośliny pokarmowe i ich znaczenie w dietetyce sytuacji kryzysowych
Zioła w profilaktyce dystrofii pokarmowej, choroby głodowej oraz w zapobieganiu awitaminozom i hipowitaminozom
Przygotowywanie potraw z krajowych roślin oraz metody produkcji żywności z dziko rosnących surowców roślinnych
Podstawy medycyny ekstremalnej i postępowania ratunkowego z wykorzystaniem surowców dostępnych w środowisku naturalnym
Podstawowe zabiegi medyczne i pielęgnacyjne możliwe do wykonania w warunkach terenowych
Polskie gatunki roślin o szczególnym znaczeniu praktycznym: skład chemiczny, właściwości farmakologiczne, zbiór, przetwarzanie, zastosowanie i dawkowanie
Grzyby i porosty jako źródło substancji o działaniu przeciwbakteryjnym oraz rośliny jako źródło witamin i składników mineralnych
Podział wybranych roślin Polski pod względem fitofarmakologicznym
Poszukiwanie naturalnych alternatyw dla wybranych leków syntetycznych przydatnych w sytuacjach kryzysowych
Otrzymywanie wybranych fitoncydów i substancji biologicznie aktywnych z polskich roślin, grzybów i porostów
Środki dezynfekujące, antyseptyczne i repelenty możliwe do samodzielnego przygotowania
Podstawowe wyposażenie apteczki pierwszej pomocy oraz niezbędne substancje i materiały przydatne w warunkach ekstremalnych
Postępowanie w zatruciach roślinami i grzybami
Przygotowywanie płynów elektrolitowych i energetycznych oraz podstawy wyjaławiania substancji i roztworów w warunkach polowych
Zasady tamowania krwotoków, opatrywania ran, postępowania przy oparzeniach, odmrożeniach i urazach
Podstawowe techniki udrażniania dróg oddechowych, resuscytacji oraz organizacji wyposażenia ratowniczego
Instrumentarium medyczne, sterylizacja w warunkach ograniczonych oraz podstawy diagnostyki terenowej
Wybrane zagadnienia z zakresu prostych procedur zabiegowych wykonywanych w warunkach utrudnionych
Przegląd najważniejszych leków dawnych i współczesnych możliwych do zastosowania w medycynie ratunkowej i sytuacjach kryzysowych
Pozyskiwanie i wyodrębnianie wybranych grup substancji biologicznie czynnych z krajowych surowców roślinnych
Fitofarmakoterapia z wykorzystaniem polskich roślin
Przewidywanie właściwości odżywczych, farmakologicznych i toksykologicznych roślin na podstawie cech chemotaksonomicznych
Interakcje pomiędzy środkami naturalnymi oraz postępowanie w najczęściej spotykanych objawach i stanach chorobowych w warunkach ekstremalnych
Łączny wymiar kursu wynosił 100 godzin dydaktycznych.
Kadra dydaktyczna
Wszystkie wykłady prowadził: